Mutindu ya Kuzaba Bima ya Arza 925 .

Jul 03, 2025

Bika nsangu

Bankento mingi yina ke bakaka kitoko na valere ke ponaka mayaka sambu na kuyidika bilele na bo. Bantu ke zolaka mingi bima ya arza sambu na mukubu na yo ya mpembe ya arza mpi mutindu na yo ya kusala bima. Aweyi o lenda zayila e nsongo mia palata vava osumbanga mio?

Ntete, tala mukubu na yo. Kana bima ya arza kele bunkete mingi, arza ke kumaka mpembe mpi zulu na yo ke monanaka nde yo ke sema mpi ke pakulamaka kiteso mosi. Kana yo kele ti plomb, mayaka ta monana bonso mbwaki-bleu-gris; kana yo kele ti kwivre, zulu na yo tamonana bonso mvindu mpi mukubu na yo tavanda ve ti nsemo.

Ya zole, pesa yo kilo. Arza kele ti mwa ngolo kuluta bibende ya nkaka yina bantu ke sadilaka mingi. Aluminium kele pete, arza kele kilo, mpi kwivre kele ve pete mpi kilo. Yo yina, kutesa yo lenda sadisa na kuzaba na ntwala kana yo kele arza. Kana bima yina ya mayaka kele nene kansi yo kele pete, bo lenda yindula nde bo me sala yo na kibende ya nkaka.

Ya tatu, tala kana yo kele ngolo. Arza kele ngolo ve bonso kwivre kansi yo kele ngolo kuluta plomb mpi etani. Nge lenda meka yo kana nge niata kisika mosi ya mayaka yina ke monana ve ti pini. Kana pini me lemba mpi me bika kidimbu fioti, yo kele kwivre. Kana yo me salama na plomb to na eteni, kidimbu yango ta monana mpi ta monana pwelele. Kana kidimbu kele na kima yina ya kyeleka, kansi yo kemonanaka ve mingi, bo lenda zaba yo ntete nde yo kele arza.

Na nsuka, widikila makelele. Mayaka ya arza ya bunkete ke salaka makelele ya ngolo kana bo me bula yo, kansi yo ke vandaka ve ti ngolo ya kubwa. Kana makelele kele fioti, makelele ke vandaka fioti mpi yo ke kumaka ngolo, ya zulu mpi ya kitoko. Mayaka ya kwivre ke vandaka ti makelele ya ngolo mpi ya ngolo, ti rythme ya nswalu mpi ya nkufi. Mayaka ya plomb to ya etain ke vandaka ti makelele ya ngolo ve, ya nkufi mpi ya ke wakana ve mingi kana bo bula yo. Diaka, bo fwete sonika mbote-mbote arza yina kele na bima ya arza. Bantu yina kesumbaka bima fwete tala kana bo metula "S925" to "925" na mayaka. "S" ke tendula arza, mpi "925" kele kidimbu ya arza ya ntalu mingi. "S925" ke zikisa nde nge ke sumba bima ya arza ya kieleka. Ntangu nge ke sumba, tula dikebi mingi kana bima yina bo ke kangaka kele mbote mpi yo kele mbote. Ntangu nge ke sumba miniololo ya arza, tula yo na ntoto mpi tala kana yo kele ti bifu to bifu na bansinga yina. (Awa, 925 ketubila 92,5% ya arza ya bo kesadilaka mingi mpi 7,5% ya arza ya bo mevukisaka. Sambu bikalulu ya nitu ya arza ya bunkete kesalaka nde yo fwana ve sambu na kusala mayaka, bo kesadilaka yo mingi ve na mayaka. Bo ketulaka mingimingi mayaka na kura sambu na kutanina luzingu na yo ya nda.)

Tinda Kuyula